Por Erra.

Máxima alerta sobre a inmediata posta en marcha dun plan de censura global dos medios dixitais alternativos.

inSurXente.- O asunto é grave. Moi grave. E aféctanos a todos, editores e lectores dos medios alternativos, homes e mulleres que nos negamos a abrevar nas fontes contaminadas de Falsimedia. O capitalismo mundial lanzará en outubro unha nova arma liberticida: o Protocolo Automatizado de Acceso a Contidos (ACAP). Quédense co nome:

Now Public (Xulio Carreiras).- Unha perigosa trampa xurídica cérnese sobre os lectores de internet. É unha programación dos sistemas operativos que pretende impoñerse dende os magnates mundiais de prensa, para filtrar a información.

Un golpe de efecto espectacular para substentala foi dado fai uns días coa condea de Google por reproducir sen autorización noticias de dous diarios de internet. Google foi condendo con multas millonarias por un tribunal belga, trala denuncia dos dous xigantes informativos do país Lle Soir e A Libre Belgique. Trátase dun castigo "exemplar" por reproducir información de ambos diarios "sen permiso explícito das compañías editoras".

Agora, os magnates internacionais da información anunciaron que preparan un dispositivo técnico "que permitirá aos motores de procura por internet identificar as condicións de uso de contidos suxeitos a dereitos de autor".

Que significa, na práctica? Que dende ese momento en máis, poderían impoñerse sistemas que impidan copiar información publicada en diarios ou revistas de internet para a súa reprodución noutros medios alternativos.

"Trátase de evitar conflitos futuros entre os motores de procura e editores de xornais, revistas e libros", aseguran os membros da Asociación Mundial de Xornais (AMP), o Consello Europeo de Editores (EPC), a Asociación Internacional de Editores (IPA) e a Asociación Europea de Xornais (ENPA).

O novo dispositivo, bautizado Protocolo Automatizado de Acceso a Contidos (ACAP), "funcionará como un marco para que os editores expresen as súas políticas de dereitos de autor nunha linguaxe que poida ser interpretado polos motores de procura".

De feito, este protocolo, colocará un muro diante da información que estes magnates consideren como a súa "propiedade privada".

Os máis prexudicados, por certo, serán os medios e xornalistas alternativos, que nos nutrimos cotianmente da información provista por medios internet. Baixo este protocolo as leis que cada estado seguramente irá incorporando- empezaremos ás presas o risco de que nos enxuicien, polo só delito de... informar.

Para poñer un exemplo: hoxe un bó xornalista de internet atopa no momento xusto unha información (supoñamos: que un grupo de traballadores chineses incendiou un galpón de Wall Mart). A noticia, publicada media hora logo de ocorrer nun medio chinés, é reproducida en primicia para o mundo occidental polo noso xornalista. Pronto esta práctica habitual nos medios alternativos podería converterse en algo penalizable. Isto é, o diario chinés poderá iniciar accións xudiciais contra este xornalista por tomar esa noticia sen a súa autorización.

Isto colócanos ante unha pregunta crave: a Noticia... ten donos? A acción efectuada por ese grupo de traballadores chineses, pasa a converterse en propiedade dunha empresa xornalística polo só feito de ser eles os primeiros en fotografala, filmarla ou consignala no seus medios informativos?

A diferenza da creación artística, a información xornalística nunca se considerou xenuinamente suxeita a dereitos "de autor". Agás no caso dos artigos editoriais, comentarios de opinión ou análise da noticia, onde si intervén unha particular concepción do escritor. Por iso no ámbito xornalístico consideróuse absolutamente lexítimo reproducir información doutros medios citando as fontes -por respecto a quen a obtivo.


Outra ofensiva capitalista


Ata mediados do ano 2.000 o mundo de internet gozaba dunha gratificante liberdade e asemellábase en moitos aspectos a unha "sociedade comunista" virtual. Malia ás ameazas insinuadas dende o momento mesmo en que se popularizou a rede -cara a 1996-, os poderosos non atenazaran aos internautas en prácticamente ningunha das arañeiras xurídicas con que atormentan habitualmente á cidadanía común. Isto é, leis como algunhas reguladoras do auga, prohibindo aos cidadáns practicar un buraco no patio da súa casa pois deben proverse obrigatoriamente das empresas que a comercializan na súa rexión.

Leis típicamente do capitalismo salvaxe, que considera ao mundo como un coto de caza, onde os máis fortes teñen dereito a reivindicar a súa propiedade sobre todo o comercialmente utilizable.

Pero entón xurdiu un grupo de magnates da música gravada, en Estados Unidos, iniciando xuízo por danos, prexuízos e dereitos de autor a Napster. Napster era un programiña inventado por un estudante universitario, que permitía sinxelamente a calquera persoa cunha computadora poñer a disposición de calquera outra a súa colección particular de temas musicais. É dicir, coma se eu dixese: "Ben, en casa teño centenares de discos que me parecen marabillosos, deixo a miña porta sen pechar, e se alguén quere vir escoitar música, non o impedirei". O programa convertéuse no máis popular de Estados Unidos a pouco de aparecer por internet. Pronto miles de persoas puideron acceder a unha inusitada ampliación das súas discotecas, ata achando temas musicais que buscaran por anos sen poder obtelos, antes.

Isto motivou o primeiro escándalo de internet, impulsado polos adaíles da propiedade privada. Segundo eles, Napster estáballes quitando unha enormidade de clientes. Cada vez máis persoas preferían acudir a internet antes que ás disquerías, para conseguir a súa música.

Logo dalgúns forcexeos, incluíndo unha gran repercusión mediática, as empresas gañaron: Napster foi condeado a pagar unha multa millonaria e impedido de colocar o seu descubrimento gratis a disposición dos usuarios de internet.

No ínterin xurdiran emuladores de Napster -o mellor, un programiña alemán, Audiogalaxy, que chegou a concitar a adhesión de millóns de internautas no mundo enteiro. Audiogalaxy durou aproximadamente ata o 2002. Tamén -malia non ser estadonindense -terminou sendo apagado pola maquinaria demoledora do capitalismo internacional.


Os donos da realidade


O avance dos medios de información alternativos -nun proceso dialéctico ao renacemento dos procesos revolucionarios- é hoxe o principal motivo de preocupación para os "polbos" tradicionais da difusión. Non entanto por unha cuestión ideolóxica -aínda que iso subxace, certamente- senón pura e estrictamente comercial. Estes tradicionais "propietarios" da información -formadora de opinión pública- comezaron a verse gravemente ameazados na preferenza popular por outros medios recentes. A principal razón deste cambio radica pura e case unicamente na calidade de informar verazmente que ostentan os novos medios alternativos.

Á parafernalia exhibida polos xigantes -camarógrafos en nube sobre "o lugar dos feitos", alta tecnoloxía, deseño espectacular- os medios alternativos, desposuídos de recursos, presentáronse ante a opinión pública coas súas mans abertas, espidas de aparatosidade, pero nelas un fulgor claro: "estámoslles dicindo a verdade".

Así, cando as grandes empresas mediáticas gritaban "Hai que invadir Iraq, pois teñen armas que poden poñer en perigo á Comunidade Internacional", os medios alternativos afirmaban: "non hai armas de destrución masiva en Iraq". E non o facían non só por benintencionados, senón sobre bases sólidas de información. De onde as obtiñan? Pois da internet.

Cando os principais diarios de España dixeron sobre o horrible atentado do 11 de Marzo que fora ETA -secundando unha odiosa xogada de Aznar para eludir a súa derrota nas urnas-, os medios alternativos avisaron case ao instante que isto era unha falacia. Foi a primeira vez que se verificou -de paso- o inmenso poder que adquirira internet: case únicamente en base á información circulada por emails e medios alternativos, unha multitudinaria movilización desbaratou a mentira organizada dende o poder, obrigando aos facinerosos a unha desordeada marcha atrás.

É isto o que hoxe se intenta evitar, dende os poderosos centros económicos que ambicionan controlar todo o que se move ou repta hoxe polos buracos innumerables da rede.

A presentación do devandito protocolo foi o 6 de outubro na Feira do Libro de Francfort. Lanzaráno oficialmente a finais de ano, cun periodo de proba previsto de ata doce meses. Como dixo exemplarmente o meu amigo Héctor Schmucler, os donos do capital saben con precisión pasmosa o que sucederá: non porque sexan visionarios, senón "porque o teñen programado".

O presidente da AMP, Gavin Ou´Reilly, adiantou que "este sistema pretende evitar completamente calquera conflito por dereitos entre os editores e os motores de procura" e asegurou que co ACAP "preténdense mellorar as relacións entre uns e outros dunha forma equilibrada".

Mostróuse convencido de que responde á "crecente frustración dos editores que seguen investindo moito en xerar contidos para o seu uso e divulgación".

O presidente de EPC, Francisco Pinto Balsemao, mostrouse convencido de que ACAP "facilitará un maior acceso aos nosos contidos publicados, ao facelos máis accesibles aos que queiran utilizalos e ao prohibir a infracción dos dereitos de autor e ao protexer aos motores de procura de futuros litixios".

En linguaxe común, isto significa que de aí en diante, é posible que as únicas "autorizadas" a difundir noticias sexan as empresas que conten con medios tecnolóxicos e respaldo institucional como para abalanzarse sobre os feitos no acto co propósito de apropiarllos e difundilos -ou non- a gusto e piacere cando lles conveña.

Nós, como Dióxenes ante a pregunta de Alexandre Magno ("que necesitas de min"), respondemos unha vez máis: "só que apartes do sol"*. Os medios alternativos non precisamos de grandes estruturas tecnolóxicas para informar, nin de capitais exuberantes. Quen practicamos isto, facémolo esencialmente pola convición de que dicir a verdade pode contribuír soberanamente a que os humanos vivamos nun mundo millor. Somentes anhelamos que nos deixen seguir abrevando, sen presións, no que para os xornalistas de internet é "o sol": as fontes mundiais de libre información.



*Dióxenes estaba sentado unha fermosa mañá de inverno na entrada da súa modestísima caverna. Pasou Alexandre Magno coa súa grande comitiva, desviándose, pois quería coñecer ao famoso filósofo.
Prantándose fronte a el, proclamou dende o cabalo:
-Son Alexandre, o rei. Pídeme o que queras e concederéicho.
-Pois non me atalles o sol -dixo Dióxenes.